พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร เสด็จพระบรมราชสมภพ เมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2468 ณ เมืองไฮเดิลแบร์ค ประเทศเยอรมนี ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์โตในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ต่อมาหลังจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงสละราชสมบัติเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 สภาผู้แทนราษฎรและรัฐบาลจึงมีมติเห็นชอบให้อัญเชิญพระองค์ขึ้นสืบราชสันตติวงศ์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 8 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ ขณะทรงมีพระชนมพรรษาเพียง 8 พรรษา
ตลอดรัชสมัยพระองค์ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจสำคัญอันเป็นคุณประโยชน์แก่ประเทศชาติหลายประการ อาทิ การเสด็จพระราชดำเนินทรงร่วมตรวจพลสวนสนามของกองทหารฝ่ายสัมพันธมิตรในฐานะองค์พระประมุข ณ ท้องสนามหลวง การลงพระปรมาภิไธยประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ตลอดจนการเสด็จประพาสย่านสำเพ็ง เพื่อเจริญรอยประสานความสามัคคีและคลี่คลายความตึงเครียดระหว่างชาวไทยกับชาวไทยเชื้อสายจีน นอกจากนี้ ในรัชสมัยของพระองค์ยังถือเป็นช่วงเวลาสำคัญแห่งการเปลี่ยนแปลงด้านวิวัฒนาการเงินตราไทย โดยเมื่อปี พ.ศ. 2482 ได้มีการประกาศเปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” เป็น “ประเทศไทย” ส่งผลให้ข้อความที่ปรากฏบนหน้าเหรียญกษาปณ์ปรับเปลี่ยนจากคำว่า “สยามรัฐ” มาเป็น “รัฐบาลไทย” เป็นครั้งแรก
เนื่องในวันคล้ายวันพระบรมราชภพ พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ จังหวัดขอนแก่น ขอนำเสนอ “เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 100 ปี วันพระบรมราชสมภพ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร 20 กันยายน 2568” กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง ได้จัดทำขึ้นเพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์เป็นศูนย์รวมจิตใจของพสกนิกรชาวไทย ในห้วงเวลาที่ประเทศชาติมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ทรงมีพระราชหฤทัยอันมุ่งมั่นในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจเพื่อความผาสุกของพสกนิกร และด้วยพระราชจริยวัตรอันงดงามเปี่ยมด้วยพระเมตตาเป็นที่เคารพรัก พระองค์ทรงอยู่ในความทรงจำของพสกนิกรชาวไทยตราบจนปัจจุบัน เพื่อเทิดพระเกียรติและเผยแพร่พระเกียรติคุณของพระองค์ท่านให้เป็นที่ประจักษ์แก่ประชาชนและเยาวชนรุ่นหลังสืบไป
ด้านหน้า กลางเหรียญมีพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ทรงฉลองพระองค์เครื่องแบบเต็มยศจอมทัพ ทรงสายสะพายและสายสร้อยแห่งเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ ภายในวงขอบเหรียญเบื้องล่างมีข้อความว่า “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร”
ด้านหลัง กลางเหรียญมีอักษรพระปรมาภิไธย “อปร” อยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ เบื้องล่างมีข้อความบอกชนิดราคา ภายในวงขอบเหรียญเบื้องบนมีข้อความว่า “๑๐๐ ปี วันพระบรมราชสมภพ ๒๐ กันยายน ๒๕๖๘” เบื้องล่างมีข้อความว่า “ประเทศไทย” โดยมีลายไทยประดิษฐ์คั่นระหว่างข้อความเบื้องบนกับเบื้องล่างทั้งสองข้าง
